Marija Jovanović, student doktorskih akademskih studija Životna sredina i održivi razvoj Univerziteta Singidunum, dana 15.12.2023. godine, odbranila je doktorsku disertaciju na temu „Karakterizacija ekološkog i konzervacionog statusa hrastova (Quercus L.) na području Predela izuzetnih odlika „Kosmaj”“, pod mentorstvom prof. dr Jelene Milovanović i komentorstvom prof. dr Marine Nonić sa Šumarskog fakulteta Univerziteta u Beogradu
Ova doktorska disertacija jedan je od rezultata dugogodišnje saradnje Univerziteta Singidunum i Šumarskog fakulteta Univerziteta u Beogradu, koji zajedničkim naporima nastoje da kontinuirano šire svest javnosti o značaju očuvanja biodiverziteta. Kroz zajedničke aktivnosti na projektu pod nazivom „Identifikovanje, praćenje i konzervacija genofonda endemičnih, retkih i ugroženih drvenastih vrsta na području PIO „Kosmaj”“, podržanog od strane Gradske uprave grada Beograda – Sekretarijata za zaštitu životne sredine i realizovanog od strane Šumarskog fakulteta Univerziteta u Beogradu, pod rukovodstvom prof. dr Mirjane Šijačić-Nikolić, ovo je bilo moguće izvršiti na području Kosmaja, koji je zbog svojih prirodnih i kulturnih vrednosti 2005. godine proglašen Predelom izuzetnih odlika.
Proučavanjem različitih vrsta hrastova sa ovog zaštićenog područja, primenom genetičkih markera, određeni su nivoi diverziteta datih vrsta i dalje povezani sa stanjem životne sredine. Rezultati istraživanja pokazuju da su primarni faktori koji nepovoljno deluju na genofond drvenastih vrsta Kosmaja degradacija staništa, uništavanje šumskih ekosistema i njihova fragmentacija. Kada se uzme u obzir većinski izdanačko poreklo šuma na Kosmaju, koje se teško prilagođavaju naglim promenama životne sredine, očuvanje genofonda drvenastih vrsta se nameće kao jedna od prioritetnih aktivnosti. Istraživanje je omogućilo i definisanje prioriteta za konzervaciju genetičkih resursa istraživanih vrsta hrastova u okviru koherentnog programa i u skladu sa nacionalnim politikama i biološkim mogućnostima svake vrste. Ova doktorska disertacija, kao i sam projekat iz kojeg je proistekla, prvi su korak u očuvanju, već dosta narušenog, biodiverziteta na Kosmaju.
Međuinstitucionalna saradnja koja rezultira zajedničkim projektima i završnim radovima studenata daje značajan doprinos unapređenju kvaliteta nastave na svim nivoima studija Životne sredine i održivog razvoja.
